skip to Main Content

Revalidatie – lichamelijk

Het lichaam en de geest hebben flink te lijden gehad onder het IC-verblijf. Bij IC-patiënten is revalidatie vooral op het lichaam gericht. Zij kunnen de eerste tijd na ontslag van de afdeling bijvoorbeeld nog moeilijk lopen, omdat de spieren en gewrichten flink zijn aangetast. Zo’n 80% van de IC-patiënten krijgt dan ook een fysiotherapeutische behandeling.

Fysiotherapeut

Deze behandeling bestaat vooral uit het doen van oefeningen met armen en benen. Dit gebeurt met behulp van de apparatuur die in menig sportschool staat, zoals de cross-trainer, de loopband, de hometrainer en de roeimachine.

Fysiotherapeute Marike van der Schaaf heeft in 2011 onderzoek verricht naar het functioneren van patiënten die langer dan 48 uur op de IC-afdeling hebben gelegen. Uit dit onderzoek, uitgevoerd onder 746 patiënten, is gebleken dat 54% een jaar later nog steeds beperkt werd in het dagelijks functioneren. Vooral het lopen en het deelnemen aan sociale activiteiten viel hen zwaar. Er was nog steeds sprake van verminderde spierkracht, verminderde beweeglijkheid van gewrichten en balansproblemen.

De belemmeringen in het functioneren werden niet alleen veroorzaakt door lichamelijke klachten. Ook concentratieproblemen, aanwezig bij 73% van de onderzochte groep, geheugenproblemen (40%), emotionele instabiliteit (41%) en slaapproblemen (23%) beïnvloedden het functioneren.

Uit het onderzoek is duidelijk geworden dat de grootste verbeteringen in het fysiek functioneren in de eerste zes maanden na het IC-verblijf werden bereikt.

Diëtist

Veel IC-patiënten zijn tijdens hun IC-verblijf flink afgevallen. Gewichtsafname van meer dan 10 procent is geen uitzondering. De revalidatie richt zich dus ook op herstel van het gewicht. Meestal zorgt een diëtist voor aangepaste voeding. In de praktijk komt het de eerste tijd neer op het doorzetten van de sondevoeding, zoals de patiënt dat ook op de IC-afdeling heeft gekregen. Daarnaast moet de patiënt zelf (leren) eten. IC-patiënten hebben vaak een verhoogde energie- en eiwitbehoefte. Daar wordt op ingespeeld bij het ‘voorschrijven’ van eten en drinken.

Het aansterken is extra van belang omdat ondervoeding het herstel op andere terreinen – zoals de spieren – vertraagt. Eiwitten zijn bijvoorbeeld nodig voor de opbouw en instandhouding van spieren.

Om aan te komen, raadt de diëtist vaak speciale energierijke voedingsmiddelen of dieetpreparaten aan. Speciale energierijke voedingsmiddelen zijn bij voorbeeld slagroom, kwark, suiker, honing en crème fraîche/zure room (te gebruiken in gerechten).

Ergotherapeut

IC-patiënten kunnen, zeker de eerste tijd, moeite hebben met allerlei dagelijkse activiteiten, zoals opstaan, wassen, aankleden, eten of naar het toilet gaan. In het ziekenhuis, in het verpleeghuis of thuis kan daarvoor de hulp worden ingeroepen van een ergotherapeut. Die probeert de patiënt te helpen bij het uitvoeren van dergelijke activiteiten.

Zorg aan huis

Eenmaal thuis, krijgen veel IC-patiënten ondersteuning van huishoudelijke hulp en/of thuiszorg. Uit een kleinschalig onderzoek onder IC-patiënten van het Gelre Ziekenhuis in Apeldoorn, bleek 32% van de patiënten een half jaar na ontslag nog gebruik te maken van deze zorg-aan-huis. Het ging dan onder meer om persoonlijke verzorging, verzorging van wonden, of hulp bij de verzorging van een katheter of stoma.

Als de noodzaak van thuiszorg of huishoudelijke hulp reeds voor het ontslag duidelijk is, zal dit bijtijds – tenminste enige dagen voor het ontslag – aangevraagd moeten worden. In de meeste ziekenhuizen wordt hiervoor het maatschappelijk werk of de transferverpleegkundige ingeschakeld. Patiënt of naasten kunnen hier ook zelf om verzoeken. Voor alleenstaanden is direct naar huis gaan vaak geen optie; logeren, al dan niet in een zorginstelling, is dan een mogelijkheid om niet alleen te hoeven zijn.

Filmpje over revalidatie

Enkele weken na de geboorte van haar eerste kindje, werd de jonge Amerikaanse Holly Gerlach door het Guillain Barré-syndroom getroffen. Haar IC-verblijf en aansluitende revalidatietijd heeft ze laten filmen. Dit is terug te zien op YouTube, het filmpje vindt u hier. Zij heeft ook een aangrijpend boek over die periode geschreven. Voor IC-patiënten zijn de diverse mijlpalen – zoals de eerste keer buiten de afdeling, de eerste keer ‘echt’ buiten zijn, de eerste keer zelfstandig ademen, de eerste slokjes drinken, de eerste stappen – erg herkenbaar.

IC-handboek voor revalidatie

Een prachtig initiatief van het AMC is dit revalidatie-handboek, gefinancierd door het Revalidatiefonds, waarin praktische oefeningen staan. Deze zijn bruikbaar tijdens de opname in het ziekenhuis en in de eerste zes weken na ontslag. Ook wordt er een globaal overzicht gegeven van wat de patiënt bij het herstel mogelijk kan tegenkomen, ook op het mentale vlak. Met nuttige verwijzingen, inclusief diverse links naar websites. Zie bij ‘IC-handboek voor revalidatie’

 

 

 

Back To Top