skip to Main Content

Er zijn vele verschillende ziektebeelden die kunnen leiden tot een IC-opname. Een opname op de intensive care kan gepland zijn, bijvoorbeeld omdat de patiënt een ingrijpende operatie moet ondergaan en hij na de operatie nauwkeurig bewaakt moet worden of ondersteuning van bijvoorbeeld de ademhaling nodig is. Maar de patiënt kan ook onverwacht zijn opgenomen, bijvoorbeeld na een verkeersongeval of door een andere acuut ontstane levensbedreigende situatie.

Hieronder vindt u informatie over veel voorkomende ziektebeelden die tot een IC-opname kunnen leiden.

Hartaandoeningen

Verschillende hartaandoeningen kunnen leiden tot een opname op de intensive care.

Hartfalen

Bij hartfalen verslechtert langzaam de pompfunctie van het hart. Hierdoor wordt er minder bloed in het lichaam rondgepompt, wat tot klachten als vermoeidheid en ernstige kortademigheid kan leiden. Het lichaam houdt daarnaast vocht vast. De patiënt krijgt medicatie om de hartfunctie te verbeteren en kan ondersteuning van de ademhaling nodig hebben waarvoor IC-behandeling nodig is.

Meer lezen

Hartinfarct of hartaanval

Een hartinfarct, ook wel een hartaanval genoemd, is het afsterven van een deel van de hartspier, omdat de bloedtoevoer door de kransslagaderen naar dat deel wordt onderbroken. Dit ontstaat meestal door een bloedstolsel (bloedpropje) in (een vernauwde) kransslagader. Hierdoor wordt de toevoer van bloed naar de hartspier volledig onderbroken. Zonder zuurstof sterven hartspiercellen onherstelbaar af. Daarom richt de eerste behandeling zich op het direct openmaken van het verstopte bloedvat, via een dotter- en stentbehandeling of een bypassoperatie. Ook krijgt de patiënt medicijnen die ervoor zorgen dat er geen nieuwe verstopping ontstaat en het hart in het juiste ritme blijft kloppen.

Meer lezen

Hartklepaandoening

Als een hartklep vernauwd is of lekt, spreken we van een hartklepaandoening. Er stroomt dan minder bloed door het hart, of het gaat weer terug het hart in. Het hart moet dan harder pompen om genoeg bloed door het lichaam te krijgen. Dit kan leiden tot kortademigheid, pijn op de borst en andere klachten. De hartklep kan met een operatie gerepareerd of vervangen worden. De patiënt wordt na de operatie op de IC-afdeling bewaakt.

Meer info

Hartritmestoornissen en hartstilstand

Er zijn verschillende hartritmestoornissen, waardoor het de hartslag te laag, te hoog of onregelmatig is. Een ernstige ritmestoornis is ventrikel- of hartkamerfibrilleren. Er ontstaat een snelle en chaotische prikkeling van de hartkamers, waardoor die niet meer samentrekken. Hierdoor ontstaat een hartstilstand. Na 10 seconden raakt iemand bewusteloos, doordat de hersenen geen bloed meer krijgen. Dit leidt al snel tot overlijden. Met reanimatie en een schok via een AED kunnen de hartkamers geprikkeld worden weer te gaan werken, waarna de patiënt verder behandeld kan worden op de intensive care.

Meer lezen

Beroerte

Bij een beroerte gaat er iets verkeerd in de hersenen. Een gedeelte van de hersenen krijgt voor een bepaalde tijd geen zuurstof meer en veroorzaakt plotselinge uitvalsverschijnselen. De hersenen zijn het regelcentrum van ons lichaam. Via het bloed ontvangen de hersenen de nodige zuurstof en voedingsstoffen. Als een deel van de hersenen geen bloed krijgt, merk je dat je bepaalde dingen ineens niet meer kunt, zoals praten of het bewegen van een arm en been.

Herseninfarct

Tijdens een herseninfarct sluit een stolsel een bloedvat in de hersenen af, waardoor een deel van de hersenen geen zuurstof ontvangt. Daardoor ontstaan uitvalsverschijnselen, zoals een scheve mond of verlamde arm. Een herseninfarct kan plotseling ontstaan. Als de bloedtoevoer zich herstelt door een snelle behandeling in het ziekenhuis, met medicatie die het stolsel oplost, kunnen de uitvalsverschijnselen (deels) weer verdwijnen. Bij een te late behandeling of bij een groot herseninfarct is de kans op herstel veel kleiner.

Hersenbloeding

Bij een hersenbloeding scheurt een bloedvat in de hersenen. Het bloed uit de vaten komt in de hersenen terecht en veroorzaakt schade aan het omliggende hersenweefsel. Een langdurig hoge bloeddruk is vaak de oorzaak van een hersenbloeding. De meest voorkomende symptomen van een hersenbloeding zijn verlammingen in het gezicht, zoals een scheve mond, maar ook verward spreken en denken, verlammingen of tintelingen aan arm of been en verlies van gezichtsvermogen. Het is van belang dat er zo snel mogelijk behandeld wordt. Hoe langer de hersenbloeding duurt, hoe meer hersenweefsel beschadigd raakt.

Meer lezen

Aneurysma

Een aneurysma is een plaatselijke verwijding of uitstulping aan de wand van een slagader. Als de verwijding toeneemt, kan de slagader scheuren. Een aneurysma van de aorta, de lichaamsslagader, geeft in principe geen klachten. Meestal wordt een aneurysma dan ook bij toeval ontdekt óf op het moment dat het aneurysma scheurt en de patiënt in kritieke toestand belandt, waarin snel ingrijpen en het plaatsen van een vaatprothese nodig is. Een vaatprothese kan op twee manieren worden ingebracht: via een buikoperatie of met een endoprothese via de lies. De kans op overleven is afhankelijk van hoe snel de patiënt wordt behandeld.

Meer lezen

Aortadissectie

Een aortadissectie is een aandoening waarbij in de binnenwand van de aorta een scheur ontstaat waardoor zich bloed tussen de binnen- en buitenwand ophoopt. Hierdoor worden de lagen van elkaar gespleten, het bloed gaat in de ruimte die hierdoor ontstaat stromen. Deze ruimte, het valse lumen genaamd, kan zich steeds verder uitbreiden. Doordat de buitenwand van het valse lumen heel dun is, kan dat gaan scheuren. Een aortadissectie kan plots optreden en geeft een acute en heftige pijn. Het is levensbedreigend vanwege het gevaar van een aortaruptuur of onvoldoende doorbloeding van andere organen. Aortadissectie is een zeldzame aandoening en vraagt een snelle operatieve behandeling in een groot hartcentrum of academisch ziekenhuis.

Meer lezen

Infectie

Infectieziekten komen veel voor en kunnen in ernstige gevallen een reden zijn voor opname op de intensive care. Infecties worden veroorzaakt door bacteriën, virussen, schimmels of parasieten. Bekende voorbeelden zijn een hersenvliesontsteking, longontsteking en griep. Bij een ernstige infectie kunnen meerdere orgaanfuncties uitvallen. Op de intensive care kan de functie van verschillende organen tijdelijk worden overgenomen en wordt er antibiotica of een antiviraal middel gegeven om de bacteriën en virussen te bestrijden.

Het komt ook voor dat iemand tijdens zijn IC-opname een infectie krijgt. Vaak wordt aangenomen dat iemand deze infectie krijgt via een andere patiënt of via het personeel, maar deze infectie kan ook veroorzaakt worden door een bacterie die iemand al bij zich draagt. Normaal gesproken leven we zonder problemen met miljarden bacteriën, die vooral in ons maag-darmkanaal zitten. Een IC-patiënt is vaak verzwakt en dan kan een eigen bacterie plotseling een infectie veroorzaken, zoals een long- of blaasontsteking. In het ziekenhuis proberen alle medewerkers eventuele infecties te voorkomen. Het personeel reinigt uiteraard altijd de handen voor en nadat men met een patiënt bezig is geweest. Het team draagt speciale kleding, doet alle sieraden af en draagt geen loshangend haar.

Sepsis (bloedvergiftiging)

Een sepsis is een levensbedreigende ontstekingsreactie in het gehele lichaam als reactie op een infectie en kan leiden tot beschadiging van eigen lichaamsweefsel, orgaan falen en de dood.

Normaal gezien is ons immuunsysteem in staat om ziektekiemen als bacteriën, virussen, schimmels en parasieten te bestrijden. Maar door redenen die door de wetenschappers nog niet goed begrepen worden, kan het immuunsysteem soms stoppen met deze afweermechanismen tegen ziektekiemen en zich tegen zichzelf keren. Er ontstaan diverse problemen waardoor organen beschadigd raken en kunnen uitvallen. Sepsis kan overgaan in ernstige sepsis en in septische shock; er ontstaat een levensbedreigende situatie.

Symptomen

Belangrijke symptomen van sepsis zijn bloeddrukdaling, hoge koorts en een snelle hartslag. De patiënt is ernstig ziek en snel ingrijpen is nodig.

Sepsis kan overgaan in ernstige sepsis. De patiënt kan verward of verminderd aanspreekbaar zijn en orgaanfuncties vallen uit. Er ontstaan problemen met de ademhaling, de nieren en lever functioneren minder of stoppen met hun werking. Er kunnen stollingsproblemen ontstaan die tot onbeheersbare bloeidingen kunnen leiden.

Bij een septische wordt de bloeddruk zo laag dat er niet genoeg bloed door het lichaam gepompt kan worden om vitale lichaamsfuncties in stand te houden. Er ontstaat multi-orgaan falen.
Dit betekent dat binnen 24 uur twee of meer organen gaan uitvallen en onvoldoende functioneren. Dit begint vaak bij de longen, gevolgd door de lever, darmen, nieren en andere functies, zoals de bloedstolling.

Lijst met sepsis symptomen

  • hoge koorts
  • snelle hartslag (tachycardie)
  • snelle ademhaling (tachypnoe)
  • koude rillingen
  • extreem wit tandvlees
  • lage bloeddruk (hypotensie)
  • verwardheid, slaperigheid, onduidelijke spraak
  • zeer ernstige (spier-) pijn en discomfort (lichamelijk onbehagen)
  • verminderde urineproductie
  • kleine en uitbreidende bloedingen in de huid
  • oedeem (vochtophopingen)
  • diffuse intravasale stolling

Naast deze symptomen zijn er symptomen die bij een bepaalde infectie horen, bijvoorbeeld hoesten bij een longontsteking, pijn in de zij een nierbekkenontsteking of weefseldood bij een wondinfectie. Bij jonge kinderen, ouderen en mensen met een zwak immuunsysteem zijn er niet altijd symptomen aanwezig die gerelateerd zijn aan een specifieke infectie en kan het zelfs zo zijn dat de lichaamstemperatuur normaal of laag is in plaats van hoog.

Een bekend voorbeeld van een vorm van bloedvergiftiging is de meningokokkensepsis. Dat betekent dat er bloedvergiftiging is ontstaan door de meningokokkenbacterie die hersenvliesontsteking of meningitis veroorzaakt. Deze ziekte kan zo snel verlopen dat de patiënt op het moment van de diagnose soms al niet meer te redden is.

Per jaar worden ongeveer 10.000 mensen met sepsis op de intensive care opgenomen. Sepsis is de belangrijkste oorzaak van overlijden op de intensive care.

Meer lezen over sepsis

Meer lezen over diffuse intravasale stolling

Luchtwegaandoeningen

Longontsteking/Community acquired pneumonia (CAP)

Een longontsteking ontstaat als de longblaasjes en het dichtbijgelegen weefsel geïnfecteerd raken met een bacterie, virus of schimmel. Dit kan in één long gebeuren, of in twee longen – in het laatste geval is sprake van een dubbele longontsteking. Als gevolg daarvan krijgt iemand koorts, pijn, kortademigheid en een snelle, oppervlakkige ademhaling. Ook gaat hij hoesten, waarbij groen of geel sputum – slijm vermengd met speeksel – opgehoest kan worden; het sputum kan ook bloederig zijn. Als antibiotica niet helpt, uitputting dreigt of wanneer een zuurstoftekort ontstaat, kan een longontsteking tot een ernstige situatie leiden, eventueel gecompliceerd door onderliggende aandoeningen. De patiënt moet extra zuurstof krijgen toegediend of beademd worden waarvoor opname op de intensive care noodzakelijk is.

Bij ‘community acquired pneumonia’ (CAP) wordt een longontsteking opgelopen in de dagelijkse omgeving. Bij ‘hospital acquired pneumonia’ (HAP) is dat in het ziekenhuis. In dat laatste geval is iemand dan al verzwakt, waardoor een virus, bacterie of schimmel makkelijker door het immuunsysteem kan dringen.

Meer lezen

Astma

Bij astma zijn de bronchiën – de lagere luchtpijpvertakkingen – ontstoken. Dit leidt tot opzwelling van de slijmvliezen, overmatige slijmproductie en een toegenomen gevoeligheid van prikkels. Hierdoor gaan de bronchiën spastisch samentrekken, wat kan zorgen voor plotselinge ernstige benauwdheid, oftewel een astma-aanval.

Bij astma die niet reageert op normale medicatie, kan een levensgevaarlijke astma-aanval ontstaan waar de patiënt niet zelf uit kan komen. Omdat een zelfstandige ademhaling niet meer mogelijk is, is intensieve ondersteuning van de ademhaling nodig op de intensive care.

Meer lezen

Longembolie

Een embolie is een afsluiting van een ader of een slagader; bij een longembolie is sprake van afsluiting van een longslagader, doorgaans door een bloedstolsel of in sommige gevallen door een luchtbel of vetbolletje, zodat de bloedtoevoer naar een deel van het longweefsel stokt of geblokkeerd wordt. Dit belemmert de zuurstofopname in de long, waardoor dat deel van de long aangetast wordt. Bij een grote embolie ontstaan risico’s voor het hart.

De oorzaak van een longembolie is doorgaans trombose in grote aders in bovenbeen, bekken of in sommige gevallen in het hart. Als de stolsels losschieten, kunnen die via het hart bij de longen terechtkomen.

Meer lezen

Griep of Influenza

Bij griep raakt het slijmvlies in de luchtwegen ontstoken door besmetting met het influenzavirus. De symptomen komen vaak zeer plotseling op. Hieronder vallen hoofdpijn, koude rillingen, hoofd- en keelpijn, droge hoest, heftige spierpijn, vermoeidheid en een koorts die binnen 12 uur op kan lopen tot 39°C en hoger. Griep houdt doorgaans drie tot vijf dagen aan en volledig herstel kan één tot drie weken duren. Doorgaans geeft de griep geen ernstig ziektebeeld, maar vooral bij ouderen of bij mensen met een chronische aandoening kunnen levensbedreigende complicaties optreden die een IC-opname noodzakelijk maken. Soms gebeurt dit echter ook bij gezonde, jonge mensen.

Necrotiserende fasciitis

Necrotiserende fasciitis is een relatief zeldzame aandoening. Het is een acute, snel ernstig wordende infectie van de weefsels onder de huid. Het kan veroorzaakt worden door verschillende bacteriën, waarvan de Streptococcus pyogenes, ook wel de ‘vleesetende bacterie’ genoemd, de meest bekende is. De infectie begint meestal met een wond(je), maar de patiënt heeft veel meer pijn dan de grootte van de wond of de zichtbare infectie doet vermoeden. Patiënten krijgen meestal last van hoge koorts, misselijkheid, diarree, overgeven en hevige pijn. Het geïnfecteerde gebied verandert van rood, paars, bruin naar zwart. Dit leidt uiteindelijk tot necrose: hierbij sterft het weefsel af. Dit weefsel moet operatief worden verwijderd, waarvoor vaak meerdere operaties nodig zijn en vaak veel weefsel moet worden verwijderd. Een IC-behandeling is nodig vanwege de intensieve antibioticabehandeling en ondersteuning van ademhaling en circulatie.

De bacteriën kunnen giftige stofffen (toxinen) produceren die het toxisch shock syndroom kunnen veroorzaken, waarbij multi-orgaanfalen optreedt en de patiënt kan overlijden.

(Multi)trauma

Bij een trauma is sprake van lichamelijk letsel, zoals een botbreuk, hersenletsel, beschadigde organen, amputatie of letsel aan andere delen van het lichaam. Bij multitrauma, bijvoorbeeld bij een zwaar ongeluk, is er sprake van meerdere letsels tegelijk.

Neurologische aandoeningen

Guillain Barré syndroom

Het Guillain-Barré syndroom (GBS) is een auto-immuun aandoening van de zenuwen buiten het centrale zenuwstelsel: de motorische zenuwen die vanuit het ruggenmerg naar de spieren lopen en de gevoelszenuwen die van de huid, gewrichten en spieren naar het ruggenmerg gaan.

Bij GBS is er sprake van plots optredende spierzwakte of verlamming en vaak ook van gevoelsstoornissen zoals gevoelloosheid of tintelingen. De ernst van de ziekte varieert van lichte verschijnselen tot een tijdelijke volledige verlamming waarbij ook ademhalingsspieren en aangezichtsspieren verlamd kunnen raken, waarvoor IC-behandeling en beademing nodig is. De meeste patiënten herstellen weer volledig.

Circa 70% heeft in de week voordat de eerste klachten van GBS optreden een gewone infectie doorgemaakt, bijvoorbeeld een verkoudheid of diarree. Bij GBS valt het immuunsysteem niet alleen deze ziekteverwekkers aan, maar reageert ook onbedoeld op deze zenuwen, met verlammingsverschijnselen tot gevolg.

GBS komt zowel bij mannen als vrouwen voor en op alle leeftijden, ook bij kinderen. De ziekte komt in Nederland jaarlijks bij twee- tot driehonderd mensen voor.

Meer lezen

Zuurstoftekort, bijv. verdrinking

Zuurstoftekort in de hersenen kan door verschillende interne (lage bloeddruk, stoornis in bloedtoevoer) en externe (verdrinking, koolmonoxide) factoren onstaan. Bij een zuurstoftekort in de hersenen ontstaan er verschijnselen zoals: verwardheid, blauwe lippen en flauwte of bewusteloosheid. Na vijf minuten zonder zuurstof raken de hersenen blijvend beschadigd. Na vijftien minuten wordt de kans op overleving zeer klein.

Hersentumor

Een tumor is een gezwel die ontstaat uit ongeremde celdeling. Er bestaan verschillende soorten hersentumoren. Primaire hersentumoren zijn tumoren, ontstaan uit het hersenweefsel. Secundaire hersentumoren of hersenmetastase is een uitzaaiing van een primaire tumor elders in het lichaam (bijv. in de long of borst) naar de hersenen. De symptomen zijn afhankelijk van de plaats, grootte en soort tumor. Zowel een goed- als kwaadaardig gezwel neemt ruimte in en verdrukt het gezonde hersenweefsel.

Symptomen zijn: hoofdpijn, misselijkheid, braken, dubbelzien, sufheid, epileptische aanvallen, uitvalverschijnselen en zelfs coma. Een goedaardig gezwel kan niet uitzaaien, een kwaadaardig gezwel kan dat wel. Een CT- of MRI-scan geeft inzicht over de plaats en grootte van een eventuele tumor, met vaak al een aanwijzing over de aard van de tumor. Het is lastig om een tumor operatief te verwijderen, vanwege het risico op schade aan het gezonde weefsel. Opereren is daarom niet altijd een mogelijkheid. Andere manieren om de tumor te bestrijden zijn via chemotherapie of bestraling van het specifieke gebied.

Meer lezen

Hersenvliesontsteking

Hersenvliesontsteking is een ontsteking van de vliezen rondom de hersenen en het ruggenmerg. Een hersenvliesontsteking wordt vaak veroorzaakt door een bacterie of virus. Het wordt ook wel meningitis, meningo-encefalitis (de hersenen doen mee) of nekkramp genoemd. Bij een virale ontsteking zijn de symptomen: hoofdpijn, nekstijfheid en koorts. Bij een bacteriële ontsteking bestaan de verschijnselen daarnaast uit: kleine huidbloedingen (paarsrode, minuscule vlekjes die niet verdwijnen als je erop duwt), ernstige hoofdpijn, stijve nek, koorts, overgeven, veranderd bewustzijn (slaperig of bewusteloosheid).

Hersenvocht staat in verbinding met het vocht van de ruggenmerg. Wanneer de hersenvliezen ontstoken zijn, komen ontstekingsproducten in het hersenvocht. Dit vocht kan onderzocht worden door middel van een lumbaalpunctie of ruggenprik; met een naald wordt tussen twee wervels door in het ruggenwervel kanaal vocht afgenomen. Door onderzoek van het vocht in het laboratorium kan de bepaald worden of er sprake is van een hersenvliesontsteking. Een virale ontsteking geneest vaak binnen een aantal weken. Bij een bacteriële ontsteking is het van belang om de ontsteking zo snel mogelijk in het ziekenhuis te laten behandelen met antibiotica en andere ondersteunende behandelingen. Soms is een IC-opname nodig, vooral als de infectie zich uitbreid tot een (ernstige) sepsis of septische shock. Sommige patiënten houden blijvende klachten over aan een hersenvliesontsteking. Voorbeelden daarvan zijn: cognitieve problemen, gedragsproblemen en taalstoornissen of amputaties van bijvoorbeeld vingers of tenen bij meningokokkensepsis.

Meer lezen

Traumatisch hersenletsel

Traumatisch hersenletsel betekent dat er een beschadiging in de hersenen ontstaan, door een externe oorzaak (buiten het lichaam). Traumatisch hersenletsel kan bijvoorbeeld ontstaan na een verkeersongeluk, ernstige val of klap op het hoofd. Door de beschadiging sterven zenuwvaten, bloedcellen en hersencellen af. Er ontstaat dan een zwelling in de hersenen, soms gepaard met een bloeding in de hersenen. Er bestaat traumatisch hersenletsel met en zonder schedelletsel. Schedelletsel kan bijvoorbeeld optreden wanneer een stukje schedelbot door een schedelbreuk in de hersenen dringt.

Meer lezen

Shock

Een shock is een levensgevaarlijke situatie, waarbij de bloeddruk zó laag wordt, dat er niet genoeg bloed door het lichaam gepompt kan worden om vitale lichaamsfuncties in stand te houden.

Vergiftiging/overdosis

Een medicijnvergiftiging of overdosis is een vergiftiging die ontstaat als de patiënt een te grote dosis van een medicijn heeft gekregen of genomen. Dit kan opzettelijk gebeuren, maar ook door een medicatiefout of ongeval. Bij een ernstige vergiftiging is behandeling op de intensive care noodzakelijk. Allereerst worden de vitale functies, zoals de ademhaling en bloedcirculatie, gestabiliseerd. Na stabilisatie van de functies zal de arts zijn best doen om de oorzaak van de vergiftiging tegen te gaan. Vergiftiging of overdosis is een veel voorkomende oorzaak voor IC-behandeling.

Meer lezen

Back To Top