Op 9 februari vond het IC Café plaats in Tilburg. Ongeveer 29 mensen waren aanwezig.
Het was een drukbezochte, interactieve en positieve bijeenkomst waarin ruimte was
voor herkenning, het delen van ervaringen en het stellen van vragen.
Het centrale thema van deze avond was cognitieve klachten na een opname op de intensive care (IC).
Wat zijn cognitieve klachten?
Cognitieve klachten hebben te maken met problemen in het denken en functioneren van de hersenen.
Cognitie betekent letterlijk: het vermogen om informatie te verwerken. Hieronder vallen onder andere:
- Geheugen (korte- en langetermijngeheugen)
- Concentratie
- Aandacht
- Informatieverwerking
- Plannen en organiseren
- Probleemoplossend vermogen
- Snelheid van denken
Mensen met cognitieve klachten kunnen bijvoorbeeld moeite hebben met het onthouden van afspraken,
het volgen van gesprekken, het uitvoeren van meerdere taken tegelijk of het verwerken van prikkels.
Ook kunnen zij sneller overprikkeld of vermoeid raken.
Tijdens het IC Café werd duidelijk dat veel (ex-)IC-patiënten en hun naasten deze klachten herkennen,
soms maanden of zelfs jaren na ontslag uit het ziekenhuis.
Oorzaken van cognitieve klachten na een IC-opname
Cognitieve klachten na een IC-opname komen regelmatig voor en maken vaak deel uit van het zogenoemde
Post Intensive Care Syndroom (PICS). Mogelijke oorzaken zijn:
- Ernstige ziekte of ontsteking
- Ernstige infectie (zoals sepsis)
- Zuurstoftekort
- Andere medische complicaties
- Delier
- Acute verwardheid tijdens IC-opname
- Belangrijke risicofactor voor langdurige cognitieve problemen
- Medicatie en sedatie
- Zware pijnstilling
- Slaapmedicatie (sedatie)
- Mogelijke tijdelijke of langdurige effecten op denkvermogen
- Langdurige beademing
- Vaak samenhangend met ernstigere ziekte
- Grotere belasting van het lichaam
- Stress en trauma
- Ingrijpende ervaring
- Angst, PTSS of depressie
- Invloed op concentratie en geheugen
Tijdens de bijeenkomst werd benadrukt dat cognitieve klachten niet betekenen dat iemand
“zich aanstelt” of “niet genoeg zijn best doet”. Het zijn reële en verklaarbare gevolgen
van een zeer ingrijpende medische periode.
Praktische hulpmiddelen bij cognitieve klachten
Structuur aanbrengen
- Werk met een vaste dagindeling
- Gebruik een agenda of digitale planner
- Maak to-do lijstjes
Informatie doseren
- Doe één taak tegelijk
- Neem regelmatig pauzes
- Vermijd te veel prikkels (bijvoorbeeld achtergrondgeluid)
Geheugen ondersteunen
- Gebruik herinneringen op de telefoon
- Schrijf belangrijke informatie op
- Vraag om dingen rustig en eventueel herhaald uit te leggen
Energie verdelen
- Plan rustmomenten in
- Wissel inspanning en ontspanning af
- Leer signalen van overbelasting herkennen
Professionele ondersteuning
- Neuropsychologisch onderzoek
- Ergotherapie
- Revalidatieprogramma’s
- Gesprekken met een psycholoog
Daarnaast werd het belang van begrip vanuit de omgeving besproken. Uitleg geven aan familie,
vrienden en werkgevers kan helpen om meer steun en realistische verwachtingen te creëren.
Sfeer en interactie
De avond werd gekenmerkt door openheid en herkenning. De aanwezigen deelden ervaringen,
stelden vragen en gaven elkaar praktische tips. De bijeenkomst werd als zeer interactief
en positief ervaren. Er was ruimte voor emotie, maar ook voor hoop en perspectief op herstel.
Het IC Café in Tilburg bood daarmee niet alleen informatie over cognitieve klachten,
maar ook steun, verbinding en erkenning voor iedereen die met de gevolgen van een IC-opname te maken heeft.